ข้ามไปยังเนื้อหา

แบบทดสอบนี้คิดผลอย่างไร

เราอยากให้คุณเข้าใจที่มาของผลทุกข้อ จะได้ใช้มันอย่างพอดี ไม่เชื่อมากหรือน้อยเกินไป

แนวคิดที่ใช้

แบบทดสอบใช้แนวคิดความสนใจอาชีพ 6 แบบของ John Holland หรือ RIASEC ได้แก่ ลงมือทำ (R) คิดวิเคราะห์ (I) สร้างสรรค์ (A) ช่วยเหลือผู้คน (S) ริเริ่มและโน้มน้าว (E) และจัดระบบ (C) แนวคิดนี้ใช้ในงานแนะแนวมาหลายสิบปี และเป็นฐานของเครื่องมืออย่าง O*NET Interest Profiler ของกระทรวงแรงงานสหรัฐฯ

คำถามทั้งหมดเขียนขึ้นใหม่เป็นภาษาไทย ไม่ได้แปลหรือคัดลอกจากแบบทดสอบอื่น ซึ่งหมายความว่า แบบทดสอบนี้ยังไม่ผ่านการศึกษาความเที่ยงตรงทางจิตมิติผลจึงเป็นแนวทางสำหรับสำรวจ ไม่ใช่คะแนนมาตรฐานหรือการวินิจฉัย

คำถาม 18 ข้อ

  • ให้คะแนนกิจกรรม 12 ข้อ (ด้านละ 2 ข้อ) จาก “ไม่ชอบเลย” ถึง “ชอบมาก” ได้ข้อละ 0–4 คะแนน
  • เลือกในสถานการณ์ 6 ข้อ แต่ละข้อมีตัวเลือกด้านละหนึ่งตัวพอดี ตัวที่เลือกได้ 4 คะแนน การบังคับเลือกช่วยแยกว่าคุณชอบอะไร “มากกว่า” เมื่อต้องเลือก
  • คำถามแรกเรื่องเป้าหมายของคุณไม่มีผลกับคะแนน ใช้ปรับขั้นตอนแนะนำตอนท้ายเท่านั้น

ทุกด้านมีคะแนนเต็มเท่ากัน (32 คะแนน) และตั้งน้ำหนักให้สองส่วนมีผลพอ ๆ กันสำหรับคนที่ตอบกลาง ๆ ลำดับตัวเลือกในแต่ละสถานการณ์สลับกัน เพื่อไม่ให้ด้านใดได้เปรียบจากการอยู่บนสุด

จากคำตอบเป็นผลลัพธ์

  1. รวมคะแนนแต่ละด้าน แล้วเรียงจากมากไปน้อย ถ้าเท่ากัน ด้านที่ถูกเลือกในสถานการณ์มากกว่าจะขึ้นก่อน และถ้ายังเท่ากันจะใช้ลำดับ R-I-A-S-E-C
  2. สามด้านแรกคือ “รหัสความสนใจ” ของคุณ เช่น ASI ด้านแรกกำหนดตัวละครหลัก ด้านที่สองกำหนดชื่อรอง เช่น “นักสร้างสรรค์ สายใส่ใจคน”
  3. เราเทียบ “รูปร่าง” ของคะแนนทั้ง 6 ด้านกับรูปแบบความสนใจของ 40 อาชีพ ด้วยค่าสหสัมพันธ์ (profile correlation) แล้วเลือกอาชีพที่ใกล้ที่สุดโดยจำกัดไม่เกินสองอาชีพต่อสายงาน เพื่อให้เห็นทางเลือกที่หลากหลาย
  4. ระดับ “เข้ากันมาก / เข้ากันดี / พอเข้ากัน” มาจากค่าสหสัมพันธ์ (≥ 0.7 / ≥ 0.4 / ต่ำกว่านั้น) ไม่ใช่เปอร์เซ็นต์โอกาสสำเร็จ
  5. ถ้าสองด้านแรกคะแนนห่างกันไม่เกิน 2 คะแนน หรือทุกด้านใกล้กันมาก ผลจะบอกให้รู้ตรง ๆ

ทั้งหมดนี้เป็นกติกาที่ตายตัวและทดสอบอัตโนมัติ ตอบเหมือนเดิมจะได้ผลเหมือนเดิมเสมอ ไม่มีการส่งคำตอบไปให้ AI ตีความ

ข้อมูลอาชีพมาจากไหน

รูปแบบความสนใจของแต่ละอาชีพมาจากคะแนน Occupational Interest ใน O*NET 30.0 Database (สัญญาอนุญาต CC BY 4.0) ซึ่งสำรวจงานในสหรัฐอเมริกา เราใช้เพื่อดู “แนวโน้ม” ของงานเท่านั้น ส่วนคำอธิบายงาน เส้นทางการเรียน และภารกิจทดลอง เราเขียนขึ้นเองสำหรับบริบทไทย และไม่แสดงเงินเดือนหรือตัวเลขตลาดแรงงาน เพราะยังไม่มีแหล่งข้อมูลไทยที่ตรวจสอบได้

สิ่งที่แบบทดสอบนี้บอกไม่ได้

  • ไม่ได้วัดความสามารถ ความถนัด หรือบุคลิกภาพ
  • ไม่ได้ทำนายว่าคุณจะประสบความสำเร็จหรือมีความสุขในงานไหน งานวิจัยพบว่าความสอดคล้องของความสนใจกับงานสัมพันธ์กับผลงานและความพึงพอใจเพียงระดับปานกลาง
  • ไม่ได้รู้เรื่องเงื่อนไขชีวิต ค่าใช้จ่าย หรือโอกาสในพื้นที่ของคุณ
  • ความสนใจเปลี่ยนได้ โดยเฉพาะเมื่อได้ลองสิ่งใหม่ จึงควรกลับมาทำใหม่เป็นระยะ

วิธีใช้ที่ดีที่สุดคือเลือกอาชีพที่น่าสนใจสักสองสามอาชีพ แล้ว ลองภารกิจทดลอง หรือคุยกับคนที่ทำงานนั้นจริง

เวอร์ชันการคิดคะแนน: 1